Veelgestelde vragen over functional freeze

Nee. Functional freeze staat niet in de DSM-5 (het handboek voor psychische diagnoses). Het is een beschrijving van een neurologisch patroon dat voortkomt uit de polyvagaaltheorie van Stephen Porges. Het beschrijft wat er in je zenuwstelsel gebeurt als je langdurig onder stress staat en je lichaam een "shutdown" activeert terwijl je sociaal en professioneel blijft functioneren.

Dat het geen officiele diagnose is, betekent niet dat het niet echt is. Het betekent dat de wetenschap het nog niet heeft gecategoriseerd. Maar de ervaring van miljoenen mensen is heel reeel.

Nee. Bij een burn-out kun je niet meer functioneren. Je valt uit. Iedereen ziet het. Bij een functional freeze functioneer je juist te goed. Van buiten ziet niemand het. Van binnen is het stil.

Een burn-out is een crash. Een functional freeze is een langzame dimmer die steeds verder naar beneden gaat. Allebei serieus. Maar de oorzaak en de aanpak zijn anders.

Niet precies. Depressie is een klinische diagnose met specifieke criteria (somberheid, verlies van interesse, slaapproblemen, etc.). Een functional freeze kan overlappen met depressie, maar het verschil zit in het functioneren. Bij een depressie wordt dat vaak moeilijker. Bij een freeze blijft het op peil. Je presteert. Je levert. Maar je voelt niks.

Het een sluit het ander niet uit. Maar de ingang is anders. Bij een freeze begin je bij het zenuwstelsel, niet bij de stemming.

De meest voorkomende signalen: je bent altijd moe maar rust helpt niet, je voelt weinig emotie, je leeft op de automatische piloot, je herkent jezelf niet meer, en je hebt het gevoel dat je een rol speelt. Je kunt de volledige lijst lezen in 10 tekenen dat je in een functional freeze zit.

De gratis Functional Freeze Test geeft je in 2 minuten een indicatie van hoe je zenuwstelsel erbij staat.

Dat verschilt per persoon. Sommige mensen zitten er maanden in. Anderen jaren. Er zijn mensen die al zo lang in een freeze zitten dat ze niet meer weten hoe het voelt om er niet in te zitten. De duur hangt af van hoe diep de patronen zitten, hoe lang ze al actief zijn, en of je de juiste begeleiding hebt.

Ja, maar niet alleen door "groot" trauma. Het kan ook komen door jarenlange chronische stress, een moeilijke jeugd, perfectionisme, een veeleisende werkomgeving, of het langdurig onderdrukken van emoties. Je zenuwstelsel maakt geen onderscheid tussen een eenmalige schokkende gebeurtenis en jaren van subtiele overbelasting. Het resultaat is hetzelfde: shutdown.

Ja. En vaak meer dan je denkt. Lees het volledige artikel over freeze en relaties. Kort gezegd: als je zenuwstelsel emoties afsluiten, sluit het ook intimiteit en verbinding af. Je partner merkt dat je er niet echt bent. Dat je afstand houdt. Dat je functioneert maar niet verbindt. En dat slijt.

Echte verandering begint bij je zenuwstelsel (bottom-up), niet bij je gedachten (top-down). De MindFrame Methode werkt met vier pijlers: zenuwstelselregulatie, hart-brein-coherentie, identiteitsshift en neuroprogrammering. Afgestemd op jouw type. Met persoonlijke begeleiding.

Lees meer in hoe kom je uit een functional freeze?

Dat hangt af van de therapie. Praattherapie alleen is vaak niet genoeg. Want het probleem zit niet in je gedachten. Het zit in je zenuwstelsel. Lichaamsgerichte therapieen (zoals EMDR of sensorimotor psychotherapy) kunnen helpen. Maar de meeste mensen met een freeze vallen niet in de categorie "klinisch" genoeg voor een verwijzing. Ze functioneren te goed.

Ademhaling helpt je zenuwstelsel in het moment te reguleren. Maar het verandert het patroon niet. Het is een pijnstiller, geen operatie. Lees waarom ademhalingsoefeningen alleen niet genoeg zijn.

Je zenuwstelsel kan onder extreme stress terugvallen in oude patronen. Maar als je eenmaal begrijpt hoe het werkt en welke signalen je moet herkennen, kun je het veel sneller opvangen. Het verschil is bewustzijn plus de juiste tools voor jouw type. En iemand die je vasthoudt als het moeilijk wordt.

Als je alles hebt geprobeerd en niks werkte, lag het niet aan jou. Het lag aan de aanpak. Lees waarom eerdere pogingen niet werkten. Kort gezegd: de meeste methodes werken top-down, zijn niet afgestemd op jouw type, en missen accountability. Het verschil zit in die drie dingen.

De Overdenker (zit vast in het hoofd), de Doordouwer (verdooft met actie), de Voeler (absorbeert emoties van anderen) en de Dromer (dissocieert van de werkelijkheid). Elk type zit op een andere manier vast en heeft een andere aanpak nodig. De gratis test vertelt je welk type je bent.

Er zijn geen exacte cijfers. Maar CBS en TNO rapporteren dat 1,6 miljoen Nederlanders burn-out klachten hebben. Een groot deel daarvan functioneert nog en valt buiten de officiele statistieken. Onze schatting: 2 tot 3 miljoen Nederlanders bevinden zich in enige vorm van functional freeze. Dat is bijna 1 op de 6.